Το ΕΣΥΝ στη Βουλή για θέματα ισότητας και νεολαίας

Το Εθνικό Συμβούλιο Νεολαίας εκπροσώπησε ο πρόεδρος κ. Δρίκος Αρμόδιος στη χθεσινή σύγκληση της επιτροπής Ισότητας και Νεολαίας του Ελληνικού Κοινοβουλίου. Σκοπός της επιτροπής ήταν η ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι νέοι και οι τρόποι αντιμετώπισής τους. Στην σύσκεψη εκτός από το ΕΣΥΝ τοποθετήθηκαν και οι ακόλουθες οργανώσεις: Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού, Σώμα Ελλήνων Προσκόπων, Χριστιανική  Αδελφότητα Νέων, Χριστιανική Ένωση Νεανίδων και το Εθνικό Συμβούλιο Οργανώσεων Νέων Ελλάδας.

Παρατίθενται οι πλήρεις προτάσεις που κατέθεσε το ΕΣΥΝ στην πρόεδρο της επιτροπής βουλευτή κ. Παπακώστα.

Τα τρία μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι σήμερα είναι:

Α. Ανεργία

Β. Εξαρτήσεις

Γ. Βία

Α. ΑΝΕΡΓΙΑ

Τα ποσοστά ανεργίας στους νέους ανθρώπους είναι υψηλότερα από πότε. Δεν θα μπω στην παράθεση των ποσοστών, διότι σε ένα σπίτι με δύο παιδιά, με δύο νέους ανθρώπους που είναι και οι δύο άνεργοι, το ποσοστό της ανεργίας δεν είναι 30 ή 40% είναι 100%.

Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα από την ανεργία, θεωρούμε την υποαπασχόληση και την έτεροαπασχόληση.

Το γεγονός δηλαδή ότι νέοι με σπουδές και εξειδίκευση, αναγκάζονται να βρίσκουν απασχόληση μόνο για κάποιες ώρες και πολλές φορές σε αντικείμενο τελείως διαφορετικό από τις σπουδές τους, είναι διπλά λυπηρό.

Ποια είναι η απάντηση;

Η σύνδεση της εκπαίδευσης με την ανάπτυξη.

Σε μια χώρα που διέρχεται τη μεγαλύτερη οικονομική και κοινωνική κρίση της μεταπολεμικής ιστορίας της, το εκπαιδευτικό της σύστημα μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για τη διαμόρφωση των προυποθέσεων για την υγιή και διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη της.

Σύμφωνα με τον Νιλ Πόστμαν, άλλωστε, στο πλαίσιο της μεταβιομηχανικής κοινωνίας και της σύγχρονης πλουραλιστικής δημοκρατίας η ύπαρξη μιας «μορφωμένης κοινωνίας πολιτών» αποτελεί προαπαιτούμενο για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.

Διότι στην «εποχή της πληροφορίας» είναι το σημαντικότερο κεφάλαιο και ταυτόχρονα ο κρισιμότερος πόρος της οικονομίας, αλλά και προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία και τη βιωσιμότητα της δημοκρατίας, καθώς μόνο όταν ο πολίτης είναι σε θέση να καταλάβει και να ερμηνεύσει το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει,

μπορεί να συμμετάσχει υπεύθυνα στις διαδικασίες λήψης των αποφάσεων που αφορούν τον ίδιο και την κοινωνία.

Μία από τις θεμελιωδέστερες υποχρεώσεις της δημοκρατικής πολιτείας είναι λοιπόν η εξασφάλιση προς όλους τους πολίτες της πρόσβασης σε ένα ανοιχτό και σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα.

Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται διαρκώς η μόνη επιλογή, για να κατακτηθεί το στοίχημα του μέλλοντος, είναι η δημιουργία ενός υψηλής στάθμης δημοσίου εκπαιδευτικού συστήματος.

Μέσα από ένα άρτιο εκπαιδευτικό σύστημα οι πολίτες μπορούν να αναπτύξουν τις πνευματικές και ψυχικές τους ικανότητες και ταυτόχρονα να αποκτήσουν τις αναγκαίες εκείνες δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να ανταποκριθούν με επιτυχία στις προκλήσεις που πρόκειται να αντιμετωπίσουν στη ζωή τους.

Το ζητούμενο είναι μια στρατηγική, που με τη δυναμική που θα διαμορφώσει θα δώσει μια νέα ώθηση στην ελληνική κοινωνία προς την κατεύθυνση της ολόπλευρης ανάπτυξής της, οφείλει να βασιστεί προπάντων στην αναβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης.

Η απόκτηση πνευματικών εφοδίων, δηλαδή πνευματικού κεφαλαίου, εξασφαλίζει υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο για όλη την κοινωνία και δημιουργεί εξωτερικές οικονομίες, οι οποίες συμβάλλουν στην ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη και συντελούν στη δημιουργία της αναγκαίας κοινωνικής ισορροπίας, που είναι απαραίτητη για την αποφυγή κοινωνικών τριβών και εντάσεων.

Η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι η συμβολή της παιδείας στην οικονομική ανάπτυξη είναι εξίσου σημαντική με τη συμβολή του κεφαλαίου.

Το συνολικό όφελος της παιδείας για την οικονομία και την κοινωνία είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα του ατομικού οφέλους, καθώς η διάχυση της γνώσης δημιουργεί θετικά αποτελέσματα που οδηγούν σε σωρευτική βελτίωση της παραγωγικότητας και επομένως σε μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη.

Β. ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ

Οι εξαρτήσεις εξαρτούν το μέλλον της κοινωνίας μας, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή των νέων. Τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, το τσιγάρο, η κατάχρηση φαρμάκων, τα τυχερά παιχνίδια και οι νέες μορφές εξαρτήσεων, όπως ο εθισμός στο διαδίκτυο και στα ηλεκτρονικά παιχνίδια, που έρχονται να προστεθούν, είναι μια υπαρκτή απειλή για τους νέους μας.

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

Τα ναρκωτικά αποτελούν χωρίς αμφιβολία ένα από τα πιο μεγάλα και δυσεπίλυτα προβλήματα της εποχής μας. Με τον όρο ναρκωτικά, εννοούμε τις φυσικές ή χημικές ουσίες που επιδρούν στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, τροποποιούν τη συναισθηματική κατάσταση του και προκαλούν ψυχική ή σωματική εξάρτηση. Οι έρευνες μας δείχνουν ότι οι χρήστες αυξάνονται κάθε χρόνο, δεν είναι πλέον περιθωριακοί, αλλά τους συναντάμε καθημερινά και είναι μέλη του κοινωνικού ή οικογενειακού μας περιβάλλοντος.

ΑΛΚΟΟΛ

Η εξάρτηση από το αλκοόλ καταχωρείται στις «νόμιμες» εξαρτήσεις, γι’ αυτό συχνά δεν αναγνωρίζεται ως εξάρτηση, ως πρόβλημα. Η χρήση αλκοόλ είναι κοινωνικά αποδεκτή και αυτό την καθιστά επικίνδυνη στην έγκαιρη αντιμετώπιση μιας πιθανής εξάρτησης σε αυτή. Το άτομο που πίνει συχνά θεωρείται ότι «ξέρει να ζει», καθώς πολλοί αγνοούν ότι αυτή η χημική ουσία που σε μικρή ποσότητα φέρνει ευφορία, σε καθημερινή και μεγαλύτερη κατανάλωση αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα ναρκωτικά.

ΤΖΟΓΟΣ

Η εξάρτηση από τα τυχερά παιχνίδια, όπως και η εξάρτηση από το αλκοόλ, θεωρείται «νόμιμη» εξάρτηση, είναι συνεπώς πιο επικίνδυνη, καθώς ο ίδιος ο εξαρτημένος και οικείοι του δυσκολεύονται να αντιληφθούν το πρόβλημα. Οι διαφημίσεις για

τυχερά παιχνίδια κρατικά ή μη καθιστούν το πρότυπο του «τζογαδόρου» ελκυστικό ειδικά στους νέους.

Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Το άτομο που είναι εθισμένο στον τζόγο βιώνει μια τραγική πραγματικότητα. Δανείζεται συχνά από φίλους και γνωστούς, οδηγείται στην κλοπή και σε παράνομες πράξεις για να χρηματοδοτήσει τον τζόγο του. Εγκαταλείπει συντρόφους, εργασία ή σπουδές. Κινδυνεύει από υπέρταση, έλκος και ημικρανίες, ενώ 1 στους 5 εθισμένους στα τυχερά παιχνίδια φτάνει ακόμη και μέχρι την απόπειρα αυτοκτονίας. Ο ρόλος της οικογένειας και των φίλων να οδηγήσουν τον εθισμένο σε θεραπεία είναι κρίσιμος.

ΤΣΙΓΑΡΟ

Το τσιγάρο επί χρόνια αποτέλεσε μια πολύ δημοφιλή συνήθεια στη χώρα μας, ως κοινωνικά αποδεκτή συνήθεια. Λίγα πράγματα ήταν όμως γνωστά για τον εθισμό στη νικοτίνη, ο οποίος είναι ιδιαίτερα ισχυρός. Σύμφωνα με τους ειδικούς η νικοτίνη αποτελεί μια από τις πιο ισχυρές έξεις, στον ίδιο βαθμό με την κοκαΐνη.

Ο μηχανισμός της εξάρτησης παίζει ένα ιδιαίτερα ύπουλο παιχνίδι στο νευρικό μας σύστημα. Όταν καπνίζουμε, η νικοτίνη μεταφέρεται κατ’ ευθείαν στον εγκέφαλο, και συγκεκριμένα στους υποδοχείς της νικοτίνης. Αμέσως μετά προσεγγίζει ένα άλλο σημείο τον εγκεφάλου, όπου απελευθερώνει μια χημική ουσία, η οποία βελτιώνει τη διάθεση, την ντοπαμίνη. Η ντοπαμίνη προκαλεί στον οργανισμό αίσθημα πνευματικής ευεξίας, ενώ αυξάνει τη συγκέντρωση που έχει το άτομο, μειώνοντας ταυτόχρονα την ένταση και το άγχος.

Χαρακτηριστικό δε για την ισχύ της νικοτίνης είναι ότι ένα χρόνο μετά την προσπάθεια διακοπής καπνίσματος, μόλις επτά στους εκατό καπνιστές θα έχουν κατορθώσει να απεξαρτηθούν από αυτήν.

ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ

Αν τα ναρκωτικά, το αλκοόλ, το τσιγάρο, ο τζόγος, ακόμη και η κατάχρηση φαρμάκων αποτελούν μορφές εξάρτησης γνωστές από χρόνια, με εξίσου γνωστά παραδείγματα προς αποφυγή για τους νέους, δεν ισχύει το ίδιο για τις νέες μορφές εξάρτησης σε internet και video games. Το εργαλείο των νέων τεχνολογιών για ορισμένους έχει μετατραπεί σε «ναρκωτικό», που απορροφά όχι μόνο υπερβολικό χρόνο, αλλά και την ίδια τους τη σκέψη. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, οι χρήστες ηρωίνης δεν διαφέρουν σε πολλά από τους προβληματικούς χρήστες του internet όσον αφορά στα επίπεδα κατάθλιψης και ψυχαναγκασμού.

Οι περισσότεροι από τους παθολογικούς χρήστες του διαδικτύου και των video games είναι νέοι ή έφηβοι. Νέοι που περνούν τις περισσότερες ελεύθερες ώρες μπροστά από μια οθόνη, που αποκοιμούνται κατά τη διάρκεια των σχολικών μαθημάτων ή δεν είναι συνεπείς στις μαθητικές τους υποχρεώσεις, που λένε ψέματα σχετικά με τις ώρες, τις οποίες περνούν στον υπολογιστή, που εγκαταλείπουν τα χόμπι τους, είναι άτομα εξαρτημένα και έχουν ανάγκη βοήθειας.

Γ. ΒΙΑ

Ο σχολικός εκφοβισμός (αγγλ. bullying) είναι ένα φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας, που εμφανίζεται σε πολλές χώρες του κόσμου. Ενώ ο εκφοβισμός στο σχολείο δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο, ιδιαίτερης επιστημονικής προσοχής έχει τύχει τις τρεις τελευταίες δεκαετίες.

Ο σχολικός εκφοβισμός αναφέρεται στη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομηλίκων παιδιών με στόχο να προκληθεί πόνος ή αναστάτωση. Εμφανίζεται με τη μορφή του λεκτικού εκφοβισμού (κοροϊδία, διακρίσεις, σεξουαλικά σχόλια), του κοινωνικού εκφοβισμού (διάδοση φημών, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση από την ομάδα), του σωματικού εκφοβισμού (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές), του ηλεκτρονικού εκφοβισμού (εκβιασμός μέσω Διαδικτύου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο).

Με βάση τα αποτελέσματα μιας μελέτης που πραγματοποίησε η Εταιρία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου σε συνεργασία με την Παιδαγωγική σχολή του ΑΠΘ, το 25% των μαθητών έχει υποστεί κάποια μορφή εκφοβισμού εντός του σχολικού περιβάλλοντος με συχνότητα δύο ως τρεις φορές το μήνα ή και περισσότερο: «Τα αγόρια είναι πιο συχνά θύτες και θύματα εκφοβιστικής συμπεριφοράς, που εμφανίζεται κυρίως στο σχολικό περιβάλλον σε χώρους χωρίς επίβλεψη από τους εκπαιδευτικούς, όπως η αυλή, ο διάδρομος και η τάξη κατά τη διάρκεια του διαλείμματος. Η κατάσταση αυτή μπορεί να επηρεάσει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και τη διαδικασία της μάθησης. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά που γίνονται θύματα σχολικού εκφοβισμού αρχικά νοιώθουν φόβο, απόγνωση και παρουσιάζουν τάσεις φυγής. Αισθάνονται ότι απειλούνται, τρομάζουν, αρνούνται να πάνε σχολείο και παρουσιάζουν συμπτώματα σχολικής φοβίας. Μπορεί επίσης να γίνουν επιθετικά και νευρικά, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου τα ίδια τα παιδιά-θύματα μπορούν να γίνουν θύτες σε άλλα παιδιά ή στα αδέρφια τους στο σπίτι. Από την άλλη μεριά οι γονείς συνήθως δεν αντιλαμβάνονται το πρόβλημα και δηλώνουν άγνοια. Τα θύματα εξομολογούνται το γεγονός του εκφοβισμού συχνότερα σε φίλους τους. Αν όμως οι γονείς εντοπίσουν κάποιο από τα προαναφερθέντα συμπτώματα και υποψιάζονται ότι το παιδί τους έχει πέσει θύμα εκφοβισμού κρίνεται αναγκαίο να προσεγγίσουν το παιδί και να αντιδράσουν απευθυνόμενοι αρχικά στους εκπαιδευτικούς και στις αρμόδιες Διευθύνσεις εκπαίδευσης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το παιδί να αισθανθεί ότι έχει στήριγμα τους γονείς του και το σχολείo.»

Οι πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις των ερευνών, έχουν επισημάνει την ανάγκη αύξησης του αριθμού των προγραμμάτων παρέμβασης, σε όλα τα επίπεδα - ατομικό, σχολείου, τάξης και για όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας – μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς. Επίσης έχουν καταδείξει τη θετική συσχέτιση της διάρκειας και της έντασης του προγράμματος με τη μείωση της έκτασης του φαινομένου.

Τα φαινόμενα αυτά προβληματίζουν το Υ.ΠΑΙ.Θ.Π.Α που ίδρυσε και λειτουργεί το Παρατηρητήριο για την πρόληψη της Σχολικής βίας και του Εκφοβισμού.(Από 5.7.2012 με τη σχετική απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού).

Το Παρατηρητήριο έχει ως αποστολή το σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων για την πρόληψη της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού, την καταγραφή, τη μελέτη και τη διοχέτευση προς διαχείριση σε πιστοποιημένους φορείς περιστατικών σχολικής βίας και εκφοβισμού.

Πρόσφατα, στις 12 Απριλίου, ο υφυπουργός Παιδείας κ. Παπαθεοδώρου έστειλε στα σχολεία ειδικό ερωτηματολόγιο το οποίο συμπληρώθηκε από τους μαθητές. Το ερωτηματολόγιο εχει αναρτηθεί και στην ιστοσελίδα του υπουργείου στη διεύθυνση: http://paratiritirio.minedu.gov.gr .

Η έρευνα απευθύνθηκε στους μαθητές των Γυμνασίων και Λυκείων και σκοπός της ήταν να συγκροτηθεί το πρωτογενές υλικό καταγραφής και μελέτης, ώστε οι δράσεις για την πρόληψη να γίνουν το βασικό στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Μέσω των απαντήσεων των παιδιών το υπουργείο Παιδείας έχει την ευκαιρία να διαπιστώσει σε ποια σχολεία υπάρχει έξαρση της βίας.